वाचनाची आणि त्यासाठी ग्रंथालयातून पुस्तके आणून त्यावर लिहिण्याची मला आवड आहे. पण या वाचनाच्या आणि लेखनाच्या प्रवासात एका शब्दाने मला नेहमीच अडकवून ठेवले, तो शब्द म्हणजे 'Issue' (इश्यू) करणे. 'मी ग्रंथालयातून पुस्तक इश्यू केले', हे वाक्य सहजपणे वापरल्या जाते, खटकतही नाही. पण सातत्याने मराठीत लिहिताना, 'इश्यू' हा इंग्रजी शब्द वारंवार वापरणे मला खटकत होते. मला असा एक शब्द किंवा शब्दसमूह हवा होता, जो वाचकाला सहज कळेल आणि मराठीत सध्या फार वापरात नसला तरी अर्थवहन करेल. इथूनच सुरू झाला माझा एका समर्पक मराठी पर्यायाचा शोध!
.
शुक-सारिका
वरदा बुक्सचे प्रकाशक ह अ भावे यांच्या दरबारी आमची हजेरी अधून मधून असायची. एकदा त्यांना आंतरजालीय वाद व गमतीजमती याबाबत गप्पा मारत माहिती देत होतो. तेवढ्यात त्यांना पुस्तक मागणीचा फोन आला.ग्राहक अधिक माहिती विचारत होता. "शुक म्हणजे पोपट, सारिका म्हणजे मैना. ....."भावे नीरगाठउकलतंत्राने फोड करून फोनवर सांगत होते
एडवर्ड स्नोडेननं २०१३ साली केलेल्या गौप्यस्फोटाबद्दल मला जुजबी माहिती होती. तेव्हाच्या पेपरात आलेल्या बातम्या काही दिवस मी फॉलो केल्या असतील, नसतील. मात्र नंतर त्याबद्दल विसरायला झालं होतं.
पण माझ्या मुलाच्या रेकोवरून नुकतंच हे पुस्तक वाचलं.
मला पुस्तक आवडलं.
वाचू आनंदें या विभागात नवीन लेखनाचा धागा काढत आहे.
या पुस्तकाचं नाव पहिल्यांदा ऐकलं तेव्हापासून शीर्षकाचा अर्थ मी वेगळाच लावत होते. गोठणे हे क्रियापद मानून abstract शीर्षक असावं अशी समजूत करून घेतली होती. (मनं गोठतात त्याच्या गोष्टी, वगैरे.)
जेव्हा कधीही चीन बद्दल एखादी बातमी येते तेव्हा या देशाबद्दल जाणुन घ्यायची इच्छा होते. एक असा देश ज्याची दर दिवसाला आपण एक तरी बातमी वाचतोच, आज काय तर चीन एक महाप्रचंड धरण बांधतोय ज्याच्यामुळे पृथ्वीच्या प्रदक्षिनेवर परिणाम होईल, कधी साऊथ चायना सी वर आपली मक्तेदारी सिद्ध करण्याबाबत असेल, एकाच वेळेस बऱ्याच देशांशी पंगा घेण्याबाबत असेल तर कधी ऑलिंपिक मध्ये खोऱ्याने मेडल मिळवण्याबद्दल असेल. सगळीकडे चीनची चर्चा.
असं काय वेगळ केलं या देशाने की आज जगातल्या प्रत्येक देशात यांचे प्रोडक्ट्स मिळतात, अगदी सुई पासुन ते स्पेसक्राफ्ट पर्यन्त सर्व काही कसं काय बनतं या देशात?
'मधसूर्यछाया' - रोन्या ओथमान (अनु. राजेंद्र डेंगळे)
१. 'डाय सोमर' या मूळ जर्मन कादंबरीचा हा मराठी अनुवाद आहे. ('डाय सोमर' या जर्मन शब्दाचा अर्थ 'उन्हाळा' असा होतो.)
१ . ‘द गर्ल ऑन द ट्रेन’- पॉला हॉकिन्स (अनु. उल्का राऊत)
ही एक अतिशय नजाकतीने रचलेली सायकॉलॉजिकल थ्रिलर कादंबरी आहे. लेखिकेला थ्रिलर कादंबरीच्या आडून एक उत्तम साहित्यकृती कशी लिहायची हे माहित आहे, असं दिसतं. अतिशय सुपरफास्ट, चित्तवेधक, जागेवरून हलू न देणारं कथन. वास्तववादी, समकालीन, आणि डार्क ह्युमरचा मुक्त वापर. सोप्या सोप्या वाक्यांमध्ये अर्थांचे/ भावनांचे बरेच थर. ही काही वैशिष्टयं.
एखाद महिन्यापूर्वी इकडील (अमेरिकेतील) एका वाचनालयात, तेथील परदेशी भाषा विभागात डोकावले. तर मराठी विभागात 50-100 पुस्तक दिसली. त्यातील “स्मरणगाथा” मी घरी येऊन आले. या पुस्तकाची प्रथम आवृत्ती 1973 मध्ये निघाली होती. पुस्तकामध्ये 1920 नंतरचा काळ दाखवला आहे.
ही स्मरणगाथा म्हणजे गोनिदांचे (गोपाळ नीलकंठ दांडेकर) आत्मचरित्र. ही गाथा त्यांच्या वयाच्या 13 व्या वर्षी म्हणजे साधारणता 1929 मध्ये सुरू होत. जेव्हा ते स्वातंत्र्यसंग्रमात सहभाग घेण्यासाठी घरातून पळाले तिथपासून ते पुढची सलग सतरा वर्षे - हा १७ वर्षांचा प्रवास ५०० पानांत वाचायला मिळतो.
