लाल रेषा - भाग ६

लाल रेषा - भाग ५

पूर्वभाग

जंगलातील चकमकीनंतर परिस्थिती अधिक गुंतागुंतीची बनते, जेव्हा एका मुलाच्या मृतदेहातून शत्रूचा संदेश स्पष्ट होतो—ते फक्त हल्ला करत नाहीत, तर मनोवैज्ञानिक खेळ खेळत आहेत. कॅम्पमध्ये परतल्यावर टीमला जाणवतं की गावकरी घाबरलेले असले तरी त्यांना सत्य माहिती आहे, आणि शत्रू अजूनही आसपास दबा धरून आहे . रात्रीच्या तणावपूर्ण वातावरणात वायरलेसवरून शिंदे जिवंत असल्याचा संदेश मिळतो, पण तोही सापळ्याचाच भाग असल्याचं स्पष्ट होतं.

पुढील दिवशी नियोजनबद्ध पद्धतीने टीम जंगलात प्रवेश करते, शत्रूच्या रचनेचा अंदाज घेत वळसा घेत पुढे सरकते. वायरलेस सेटद्वारे शिंदेचा आवाज ऐकू येतो, ज्यातून स्पष्ट होतं की तो जिवंत असला तरी शत्रूच्या नियंत्रणाखाली आहे. अखेरीस टीमला समजतं ही शोधमोहीम नाही, तर शत्रूने आखलेलं एक जाणीवपूर्वक जाळं आहे, ज्यात ते हळूहळू ओढले जात आहेत.
*************************************************************************************************************************

लाल रेषा - भाग ६ - सुटकेचा थरार

वायरलेस सेटमधून येणारा तो थरथरणारा आवाज हवेत विरला आणि पुन्हा एकदा तीच जीवघेणी शांतता पसरली. पण आता ही शांतता नैसर्गिक नव्हती. माझं लष्करी मन सांगत होतं की आपण एका मोजून-मापून तयार केलेल्या 'किलिंग झोन' मध्ये आहोत.

मी मुठ्ठ आवळून टीमला जागीच थांबण्याचा इशारा केला. कोणीही कव्हर सोडलं नाही. समोर पडलेला तो वायरलेस सेट आता एखादा तांत्रिक अवशेष नव्हता. तो फुटलेला असूनही सिग्नल देत होता, याचा अर्थ शत्रूने त्यात मुद्दाम बॅटरी आणि हाय-गेन अँटेना बसवून तो इथे फेकला होता, जेणेकरून आपल्याला इथपर्यंत खेचून आणता येईल.

पाटील माझ्या डाव्या बाजूला एका मोठ्या झाडाच्या आडोशाला पोझिशन घेऊन होता. त्याने खुणेनेच विचारलं, "सर, स्नायपर?"

"शक्यता नाकारता येत नाही," मी दबल्या आवाजात उत्तर दिलं. "पण त्याआधी जमिनीवर लक्ष दे."

मी हळूच गुडघ्यावर बसलो. समोरची माती वरवर साधी दिसत होती, पण तिथला पालापाचोळा ज्या पद्धतीने विस्कटला होता, ते संशयास्पद होतं. मी माझ्या जॅकेटमधून एक छोटी 'प्रोब' (तपासणीसाठीची काठी) काढली आणि मातीचा वरचा थर हळूवारपणे बाजूला केला.

तिथे एक नाही, तर तीन वेगवेगळ्या 'ट्रिप-वायर्स' होत्या. माझा अंदाज बरोबर होता. शत्रूने फक्त एक तार लावून आपल्याला घाबरवायचं नव्हतं, तर त्यांनी पूर्ण 'डेझी चेन' (Daisy Chain) लावली होती. हा साधा सापळा नव्हता. ही रचना होती. एकामागून एक जोडलेली, एक चुकली तर दुसरी सक्रिय होईल अशी आखणी. जणू कुणीतरी हे सगळं खूप आधी बसवून ठेवलं होतं. घाईत नाही, तर थंड डोक्याने, प्रत्येक शक्यता लक्षात घेऊन. जर आपण सरळ चालत गेलो असतो, तर पहिली तार कदाचित चुकली असती… पण दुसरी? किंवा तिसरी? चूक होण्याची जागाच ठेवली नव्हती.. हे काम एखाद्या सराईत सुरुंग तज्ज्ञाचं होतं.

"IED आहे, आणि तो एकच नाहीये," मी पाटीलला रेडिओवर अतिशय कमी आवाजात सांगितलं. "संपूर्ण पॅच माइन्सनी भरलेला असू शकतो. सरळ जाणं म्हणजे आत्महत्या आहे."

आम्ही प्रोटोकॉलप्रमाणे 'बाहेरून वळसा' (Flanking) घेण्याचं ठरवलं. आता आमचा वेग मंदावला होता, कारण प्रत्येक पाऊल टाकण्यापूर्वी आम्हाला जमीन तपासावी लागत होती.

आम्ही सुमारे शंभर मीटरचा वळसा घेऊन एका उंचवट्यावर पोहोचलो. समोर एक मोकळी जागा होती. नैसर्गिकरीत्या जंगलात असा 'पॅच' तयार होत नाही; तो कोणा तरी मानवी हाताने साफ केलेला असावा.

"सर... काहीतरी गडबड आहे," पाटील पुटपुटला.

​मी उत्तर दिलं नाही. माझं लक्ष त्या मोकळ्या जागेच्या दुसऱ्या टोकावर खिळलं होतं. सुरुवातीला भास वाटला, पण पुन्हा नजर रोखली तेव्हा शरीर थरारलं.

ती एक मानवी आकृती होती. हात पाठीमागे आवळलेले, डोळ्यांवर काळं कापड आणि पाय जमिनीवर अर्धवट टेकलेले.

​तो **शिंदे** होता.

पाटीलने अस्वस्थ होऊन एक पाऊल पुढे टाकलं, पण मी त्याचा हात घट्ट पकडून त्याला जागीच खिळवून ठेवलं. "घाई नको," मी कुजबुजलो.

शिंदेच्या पायापाशी माती थोडी उकरलेली होती. त्याच्या अंगावर कोणतंही जॅकेट नव्हतं, फक्त एक शर्ट होता, जो हवेने उडत होता. पण त्याच्या उभं राहण्यात एक विचित्र जडत्व होतं. जणू त्याच्या पायांना काहीतरी बांधलेलं होतं.

"सर, तो जिवंत आहे की...?" पाटीलने अर्धवट विचारलं.

"तो जिवंत आहे, पण तो एक 'ह्युमन माइन' असू शकतो," मी म्हणालो.

आपण अशा शत्रूशी लढतोय जो लष्करी डावपेच आणि मानसशास्त्र दोन्हीत पारंगत आहे. शिंदे तिथे फक्त एक ओलीस नव्हता, तो एका मोठ्या स्फोटाचा 'ट्रिगर' असू शकत होता.

मी रेडिओवर टीमला सूचना दिली, "कोणीही, कोणत्याही परिस्थितीत कव्हर सोडून मोकळ्या जागेत धावणार नाही. जोपर्यंत मला 'ग्रीन सिग्नल' मिळत नाही, तोपर्यंत फायर नाही."

आम्ही उभे होतो त्या जागेवरून शिंदे आणि शत्रूची संभाव्य ठिकाणं स्पष्ट दिसत होती, पण आम्ही त्यांच्या टप्प्यात होतो. आता प्रश्न फक्त शिंदेला वाचवण्याचा नव्हता, तर त्या एका चुकीच्या पावलाने होणारा 'साखळी स्फोट' रोखण्याचा होता.

मी दुर्बिणीतून पुन्हा एकदा शिंदेच्या हालचाली पाहिल्या. त्याच्या ओठांची हालचाल होत होती. तो काहीतरी पुटपुटत होता. मी कान देऊन ऐकण्याचा प्रयत्न केला, पण अंतर जास्त होतं. अचानक, माझ्या वायरलेसवर एक खरखर झाली.

एक जड, थंड आवाज आला, "ऑफिसर. तुम्ही ज्याला वाचवायला आला आहात, तोच तुमचा शेवट ठरू शकतो."

माझ्या अंगावर काटा आला. याचा अर्थ, शत्रू आपल्याला फक्त पाहत नव्हता, तर तो आपल्या फ्रीक्वेंसीवर देखील होता. आता सीमारेषा ओलांडली गेली होती. ही आता केवळ शोधमोहीम उरली नव्हती; हे एक 'लाईव्ह बॅटलफिल्ड' झालं होतं.

मोकळ्या जागेच्या उंबरठ्यावर उभं राहून मी एकदा माझ्या टीमच्या पोझिशन्सची खात्री करून घेतली. पाटील उजवीकडे एका खडकाच्या आडोशाला होता, तर पवार आणि त्याची टीम डावीकडून 'पिंसर मूव्हमेंट' (Pincer Movement) करण्यासाठी सज्ज होती. आम्ही अजूनही झाडांच्या सावलीत होतो. शत्रूला आमचं अस्तित्व माहीत होतं, पण आमची अचूक जागा नाही.

मधल्या मोकळ्या जागेत शिंदे पुतळ्यासारखा उभा होता. त्याच्या शरीराची अवस्था आता केविलवाणी दिसत होती. डोळ्यांवरच्या काळ्या पट्टीमुळे तो पूर्णपणे हतबल होता.

मी माझ्या हेल्मेटला असलेला 'टॅक्टिकल माईक' ॲडजस्ट केला. मला उघड्यावर येण्याची गरज नव्हती. “शिंदे!” मी झाडांच्या आडोशातूनच हाक मारली. माझा आवाज खंबीर पण शांत होता.

शिंदेचं शरीर क्षणभर थरथरलं. त्याने मान वेगाने हलवली, जणू तो आवाजाची दिशा शोधत होता. पण तो काही बोलण्याआधीच त्या मोकळ्या मैदानाच्या दुसऱ्या टोकावरून, जिथे दाट झाडी होती, तिथून एक आवाज आला.

“ऑफिसर, आरडाओरडा करून काहीच साध्य होणार नाही. तो तुमचा आवाज ऐकू शकतो, पण तो उत्तर देऊ शकत नाही.” आवाज स्पष्ट होता, जणू समोरच्यानेही लाउडस्पीकर किंवा अँप्लिफायरचा वापर केला असावा.

“तुला काय हवंय?” मी आडोसा न सोडता विचारलं. माझी रायफल आता समोरच्या हालचालीवर स्थिरावली होती.

“काय हवं असण्यापेक्षा, मला काय दाखवायचं आहे ते महत्त्वाचं आहे,” तो आवाज पुन्हा आला. “तुमच्या टीमला सांगा, डावीकडून वळसा घालण्याचा प्रयत्न करू नका. तुमच्या जवानांच्या बुटांखाली काय आहे, याची तुम्हाला कल्पना नाहीये.”

माझ्या अंगावर काटा आला. पवारच्या टीमला त्यांनी आधीच टिपलं होतं. मी लगेच रेडिओवर 'होल्ड' राहण्याचा इशारा दिला. शत्रूकडे थर्मल विजन किंवा मोशन सेन्सर्स असण्याची दाट शक्यता होती.

“शिंदेला सोडा,” मी ठामपणे म्हणालो.

“सोडणारच आहे... पण तो इथून कॅम्पपर्यंत पोहोचेल का, हा प्रश्न आहे,” तो सावलीतला माणूस आता हळूहळू बाहेर आला.

पण तो पूर्ण बाहेर आला नाही. तो एका जाड बुंध्याच्या आडोशाला उभा राहिला, जिथे माझा स्नायपर त्याला टिपू शकणार नाही. त्याने 'बॅलिस्टिक शिल्ड' (बुलेटप्रूफ जॅकेट) सारखं काहीतरी अंगावर चढवलं होतं.

“शिंदेच्या पायांकडे नीट बघा, ऑफिसर.”

मी दुर्बिणीतून शिंदेच्या पायांकडे पाहिलं. माझं लक्ष आधी गेलं नव्हतं. पण आता स्पष्ट दिसत होतं, शिंदेचे पाय एका 'प्रेशर प्लेट'ला बांधले होते. जर त्याने पाय उचलला, किंवा तो खाली पडला, तर त्या मोकळ्या जागेत पेरलेले सुरुंग एका साखळीत (Chain Reaction) फुटणार होते.

हा एक 'डेड मॅन्स स्विच' होता.

“जर तुम्ही गोळी झाडली, तर तो पडेल... आणि तो पडला की या संपूर्ण भागाची राख होईल,” तो माणूस आता अधिक आत्मविश्वासाने बोलत होता. “आता सांगा, तुमची नैतिकता काय सांगते? एका जवानाचा जीव वाचवण्यासाठी स्वतःच्या टीमला धोक्यात घालणार, की त्याला इथेच मरण्यासाठी सोडून मागे फिरणार?”

पाटीलचा श्वास रेडिओवर ऐकू येत होता. परिस्थिती आता हाताबाहेर जात होती. आता हा तांत्रिक आणि मानसिक डावपेचांचा सर्वोच्च बिंदू होता.

मी एक खोल श्वास घेतला. शत्रूने मला कोंडीत पकडलं होतं, पण त्याने एक चूक केली होती. त्याने माझं लक्ष शिंदेच्या पायांकडे वळवलं होतं, पण त्यामुळे मला त्या प्रेशर प्लेटची 'मेकॅनिझम' समजली होती.

“पाटील, लेझर साईट ऑन करा... पण शत्रूवर नाही, शिंदेच्या पायांच्या दोन इंच खाली,” मी रेडिओवर पुटपुटलो.

शत्रूच्या चेहऱ्यावरचा तो सावधपणा आता माझ्या धैर्याची परीक्षा पाहणार होता. समोरासमोर उभं राहूनही आम्ही दोन वेगवेगळ्या जगांत होतो. त्या मोकळ्या तुकड्यावर उभं राहून आम्ही एकमेकांचे श्वास मोजत होतो. परिस्थिती आता केवळ एका अपहरणाची राहिली नव्हती; तो एक 'टॅक्टिकल डेडलॉक' होता. समोरच्या बाजूला शिंदे त्या प्रेशर प्लेटवर एखाद्या पुतळ्यासारखा उभा होता आणि सावलीत लपलेला तो शिकारी माझ्या एका चुकीच्या हालचालीची वाट पाहत होता.

मी आडोसा सोडला नव्हता, पण माझी नजर आता सभोवतालच्या परिसराचे 'स्कॅनिंग' करत होती. शत्रूने शिंदेला जिथे उभं केलं होतं, तिथून डावीकडे जाणारा उतार थोडासा खचलेला होता. जर तिथून एखादा स्फोट झाला, तर त्याचा प्रभाव आमच्या दिशेने जास्त असणार होता. शत्रूने भूगोलाचा वापर अत्यंत क्रूरपणे केला होता.

मी रेडिओवर अत्यंत दबल्या आवाजात पाटीलला सूचना दिली, "पाटील, थर्मल व्ह्यूमध्ये काही हालचाल दिसतेय का? शिंदेच्या मागे झाडांच्या उंचीवर लक्ष दे."

काही सेकंदांच्या शांततेनंतर पाटीलचा आवाज आला, "सर, झाडांच्या वरच्या फांद्यांवर उष्णतेचे दोन ठसे (Heat Signatures) दिसत आहेत. तिथे त्यांचे स्नायपर्स असू शकतात. ते आपल्याला 'क्रॉस-फायर'मध्ये पकडण्याच्या तयारीत आहेत."

माझा अंदाज बरोबर होता. शत्रू आपल्याला फक्त समोरून रोखत नव्हता, तर त्याने आपल्या परतीचे मार्गही बंद केले होते.

“वेळ संपत चाललाय, ऑफिसर,” समोरून तो थंड आवाज पुन्हा घुमला. “तुमचे जवान खूप अस्वस्थ आहेत. त्यांच्या हातांना घाम फुटला असेल, बरोबर?”

त्याच्या आवाजात एक प्रकारचा 'मानसिक दबाव' होता. तो आम्हाला विचलित करण्याचा प्रयत्न करत होता. मी उत्तर दिलं नाही. त्याऐवजी मी शिंदेच्या शरीराच्या हालचालींकडे लक्ष केंद्रित केलं. शिंदेचे पाय जरी प्रेशर प्लेटवर असले, तरी त्याच्या वरच्या शरीराचा तोल डावीकडे झुकत होता. त्याला कदाचित तिथे उभं करताना इजा झाली असावी किंवा तो प्रचंड थकला होता. जर तो डावीकडे कोसळला, तर स्फोटाची दिशा थोडी बदलू शकली असती.

“तुला वाटतंय की तू आमची मनं वाचू शकतोस?” मी शेवटी विचारलं.

“मी फक्त वास्तव सांगतोय,” तो हसून म्हणाला. “तुम्ही लोक नियमांच्या चौकटीत अडकलेले आहात. मी मात्र मुक्त आहे. तुम्ही शिंदेला वाचवण्यासाठी स्वतःचे नियम मोडणार का?”

मी माझ्या टीमला पुन्हा एकदा 'अलर्ट' केलं. "पवार, उजव्या बाजूने जो 'डेड झोन' आहे, तिथे ग्रानेड लॉन्चर सज्ज ठेव. पण फायरचा आदेश मिळेपर्यंत हलु नकोस."

शत्रूच्या हालचाली आता बदलल्या होत्या. त्याला अपेक्षित असलेला घाबरलेला ऑफिसर त्याला दिसत नव्हता. त्याऐवजी त्याला एक असा माणूस दिसत होता जो परिस्थितीचं 'रिकॉन' (Reconnaissance) करत होता.

मी एक पाऊल पुढे टाकलं, पण मी कव्हर पूर्णपणे सोडलं नाही. मी फक्त स्वतःला अशा कोनात आणलं जिथून मला शत्रूचा 'बॅलिस्टिक शिल्ड' असलेला हात दिसत होता.

“निवड माझी नाही, तुझी आहे,” मी शांतपणे म्हणालो. “जर तू शिंदेला संपवलंस, तर तू इथून जिवंत बाहेर जाणार नाहीस. माझे दोन स्नायपर्स आत्ता तुझ्या डोक्यावर नेम धरून आहेत.”

हे खरं होतं की खोटं, हे त्याला माहिती नव्हतं. पण त्या वाक्याने त्याच्या हालचालीत एक सूक्ष्म अस्वस्थता आली. त्याच्या हातातली बंदूक किंचित हलली.

“तुम्ही खोटं बोलताय,” तो पुटपुटला.

“खोटं की खरं, हे तपासण्यासाठी तुला तुझा आडोसा सोडावा लागेल,” मी आव्हान दिलं.

जंगल पुन्हा एकदा श्वास रोखून उभं राहिलं. शिंदेचा तोल आता अधिकच ढासळत होता. प्रेशर प्लेटमधून एक हलका 'क्लिक' आवाज आला जो कदाचित फक्त मला आणि त्याला ऐकू गेला असावा.

मी पाटीलला शेवटचा सिग्नल दिला. "Laser-Guided Distraction... आता!"

त्या क्षणी, निर्णयाची वेळ संपली होती. आता कृतीचा काळ सुरू झाला होता.

मी पाऊल टाकताच हवेतला ताण एखाद्या ताणलेल्या तारेसारखा तुटायला आला होता. समोरचा तो शिकारी अजूनही बुंध्याच्या आडोशाला होता, पण त्याच्या हालचाली आता सावध झाल्या होत्या. त्याला वाटलं होतं की मी शिंदेला वाचवण्यासाठी भावनेच्या भरात धावत येईन, पण मी मात्र प्रत्येक इंच मोजून पुढे सरकत होतो.

“पाटील, 'डॅझलर' (Laser Dazzler) ऑन करा... ३-२-१, मार्क!” मी रेडिओवर पुटपुटलो.

त्याच क्षणी, डावीकडच्या झाडावर लपलेल्या शत्रूच्या स्नायपरच्या दुर्बिणीवर एक प्रखर, हिरवा लेझर झोत आदळला. हे 'लेझर गाईडेड डिस्ट्रेक्शन' होतं. त्या स्नायपरला क्षणभर काहीच दिसेनासं झालं. त्याच्या 'ऑप्टिकल लेन्स'वर पडलेल्या त्या प्रकाशामुळे त्याचा नेम विचलित झाला.

“काय चाललंय हे?” समोरचा माणूस ओरडला. त्याची बंदूक आता शिंदेवरून हटून माझ्या दिशेला वळली.

नेमका तोच क्षण होता.

मी झेप घेतली नाही, पण मी वेगाने शिंदेच्या डाव्या बाजूला सरकलो. शिंदे अजूनही त्या प्रेशर प्लेटवर उभा होता. मला माहीत होतं की जर त्याने पाय उचलला, तर स्फोट होईल. पण जर मी त्याला 'डाऊनवर्ड प्रेशर' (खालील दिशेला दाब) देऊन पकडून ठेवलं, तर स्फोट थांबवता येण्यासारखा होता.

“शिंदे, हलू नकोस! पाय दाबून ठेव!” मी जोरात ओरडलो.

मी शिंदेच्या जवळ पोहोचलो आणि माझा बूट त्याच्या बुटावर घट्ट रोवला.

“तुला वाटलं होतं आम्ही फक्त गोळ्या झाडू?” मी समोरच्या सावलीकडे पाहून विचारलं.

तो माणूस आता गोंधळला होता. त्याचा स्नायपर निकामी झाला होता आणि ज्या प्रेशर प्लेटच्या जीवावर तो आम्हाला धमकावत होता, ती आता आमच्या नियंत्रणात होती.

“पवार, स्मोक टाका!” मी आदेश दिला. मागून दोन 'स्मोक ग्रेनेड्स' हवेत झेपावले. काही क्षणांतच त्या मोकळ्या जागेत पांढऱ्या धुराचं साम्राज्य पसरलं. शत्रूची 'व्हिज्युअल रेंज' आता शून्य झाली होती. धुराच्या त्या आवरणात मी आणि शिंदे सुरक्षित होतो, पण तेवढ्यात समोरून गोळीबाराचा आवाज आला.

धाड! धाड! धाड!

शत्रूने अंधाधुंद गोळीबार सुरू केला होता. त्यांना आम्ही दिसत नव्हतो, पण आमची दिशा माहीत होती.

“पाटील, कव्हरिंग फायर!” मागून माझ्या टीमने शत्रूच्या दिशेने गोळ्यांचा वर्षाव सुरू केला. गोळ्यांचा आवाज जंगलात घुमू लागला. धूर, आवाज, आणि ताण यांचं एक विचित्र मिश्रण तयार झालं.

मी शिंदेच्या खांद्याला विळखा घातला. “शिंदे, आता मी सांगतोय तसं कर. मी ३ म्हणेन तेव्हा आपण एकाच वेळी उजवीकडे उडी मारणार आहोत. हा प्लेट फुटणार आहे, पण धुरामुळे आपल्याला थोडा वेळ मिळेल. तयार?”

शिंदेने केवळ मान हलवली. त्याच्या चेहऱ्यावर मृत्यूची भीती होती, पण माझ्या हाताच्या पकडीत त्याला विश्वास जाणवत होता.

“एक... दोन... तीन!”

आम्ही उडी मारली.

कडाडऽऽऽ!

आमचे पाय प्लेटवरून निघताच एक भीषण स्फोट झाला. जमिनीखालचे सुरुंग एकामागून एक पेटले. मातीचे ढिगारे हवेत उडाले आणि उष्णतेची एक लाट आमच्या पाठीला चाटून गेली. पण धुराच्या त्या पडद्यामुळे आणि स्फोटाच्या आवाजामुळे शत्रूला आम्ही नक्की कुठे आहोत, हे कळलं नाही.

“सर, तुम्ही सुरक्षित आहात?” रेडिओवर पाटीलचा काळजीत पडलेला आवाज आला. मी माती झटकत उभा राहिलो. शिंदे माझ्या शेजारी धापा टाकत पडला होता, पण तो शाबूत होता.

“आम्ही सुरक्षित आहोत, पोझिशन होल्ड करा.” मी उत्तर दिलं.

स्फोटाचा तो भीषण आवाज कानात अजूनही घुमत होता. हवेत माती, पालापाचोळा आणि काळा धूर मिश्रित झाला होता. 'प्रेशर प्लेट' उडाल्यामुळे जमिनीला एक मोठा खड्डा पडला होता, पण त्या धुराच्या लोटामुळे आम्ही शत्रूच्या थेट नजरेतून वाचलो होतो.

मी शिंदेच्या खांद्याला धरून त्याला जवळच्या एका भक्कम 'सागवानी' बुंध्याआड खेचलं. शिंदे अजूनही धापा टाकत होता; त्याच्या शरीरातलं त्राण आता पूर्णपणे संपत आलं होतं.

"पाटील! सप्रेशन फायर चालू ठेवा! आम्हाला बाहेर निघायला तीन मिनिटं हवीत!" मी रेडिओवर ओरडलो.

मागून पाटील आणि त्याच्या टीमने एलएमजी मधून शत्रूच्या संभाव्य जागांवर गोळ्यांचा वर्षाव सुरू केला. हा 'अंधाधुंद' गोळीबार नव्हता; तो शत्रूच्या स्नायपर्सना डोकं वर काढू न देण्यासाठी केलेला 'कव्हरिंग फायर' होता.

समोरून पुन्हा एकदा एक गोळी आली— टणकऽऽ! ती मी ज्या झाडाच्या आड होतो, तिथल्या फांदीला घासून गेली. शत्रूचा तो मुख्य माणूस अजूनही तिथेच होता. धुराच्या विरळ होणाऱ्या पडद्यातून मला त्याची अंधुक आकृती दिसली. त्याने आपली बंदूक पुन्हा एकदा माझ्या दिशेला रोखली होती. पण यावेळी त्याच्या हालचालीत एक प्रकारचा गोंधळ होता कारण धुरामुळे त्याला माझं अचूक 'टारगेट' मिळत नव्हतं.

मी शिंदेच्या हातांच्या दोऱ्यांकडे पाहिलं. त्या साध्या सुतळीच्या नव्हत्या, तर त्या 'झिप-टाईज' होत्या. त्या कापण्यासाठी साध्या चाकूने वेळ लागला असता. मी माझ्या पट्ट्यातून 'वायर कटर' काढलं आणि एका झटक्यात त्याच्या मनगटावरचं प्लास्टिक कापून काढलं.

"शिंदे, हात हलव! रक्तप्रवाह सुरू होऊ दे!"

त्याच वेळी डावीकडून जंगलात सळसळ झाली. शत्रूची दुसरी टीम आता आपल्याला 'फ्लॅंक' (Flanking) करण्याचा प्रयत्न करत होती. त्यांना माहीत होतं की आम्ही धुराचा फायदा घेऊन मागे हटणार आहोत.

"पवार! डाव्या बाजूला 'ग्रेनेड लॉन्चर' (UBGL) मारा! अंतर १५० मीटर!" मी आदेश दिला.

धप्प... कडाड!

पवारने झाडलेल्या ग्रेनेडमुळे डावीकडची ती सळसळ थांबली. शत्रूची हालचाल क्षणभर विचलित झाली.

मी शिंदेला खांद्यावर आधार दिला. "आता पळायचं नाहीये, फक्त वेगाने सरकायचं आहे. माझ्या पाऊलावर पाऊल ठेव."

आम्ही मागे सरकू लागलो. पाटीलची टीम आता आम्हाला 'बाउन्सिंग कव्हर' (Bouncing Cover) देत होती म्हणजेच, दोन जण फायर करत होते तर दोन जण मागे हटत होते.

शत्रूच्या बाजूने गोळीबार आता कमी झाला होता. तो माणूस पळून गेला नव्हता, तर तो आपली जागा बदलत होता. त्याला माहीत होतं की हा भाग आता सुरक्षित नाही.

आम्ही मुख्य जंगलाच्या दाट छायेखाली पोहोचलो. इथे सूर्यप्रकाश कमी होता आणि झाडांची घनता जास्त. इथून पुढे शत्रूला थर्मल व्हिजनशिवाय आम्हाला शोधणं अशक्य होतं.

"सर, आपण 'सेफ झोन'मध्ये आहोत," पाटील धावत माझ्या जवळ आला. त्याचा चेहरा काळा पडला होता, पण डोळ्यांतली चमक होती.

मी शिंदेला एका दगडावर बसवलं. त्याचा श्वास आता थोडा स्थिर झाला होता, पण त्याचे डोळे अजूनही त्या मोकळ्या जागेकडे खिळले होते.

त्या क्षणी मला एक भयानक सत्य समजलं आपण जरी शिंदेला वाचवलं असलं, तरी शत्रूने हा डाव जिंकला होता. त्यांनी आपल्याला केवळ त्यांच्या ताकदीचा 'ट्रेलर' दाखवला होता.

आम्ही कॅम्पच्या दिशेने चालू लागलो, पण माझ्या मनावरचं ओझं शिंदेच्या ओझ्यापेक्षा कितीतरी जास्त होतं.

"टीम, सावध राहा. मिशन संपलेलं नाही, ते आता खऱ्या अर्थाने सुरू होतंय," मी आदेश दिला.

लाल रेषा - भाग ७