प्रकरण सातवे
मनाचा कल्लोळ
'मास्टर कोअर' फुटल्यानंतर जो प्रकाश निर्माण झाला होता, तो केवळ भौतिक नव्हता; तो 'अनुभूतीचा' प्रकाश होता. सह्याद्रीच्या त्या अंधाऱ्या गुहेतून बाहेर पडलेले ते कोट्यवधी स्मृतींचे प्रकाशझोत रात्रीच्या काळवंडलेल्या आकाशाला चिरीत वरच्या 'अद्वैता'च्या साम्राज्याला भिडले होते.
वरच्या जगात, जिथे लाखो मानवी जाणीवा निद्रिस्त अवस्थेत होत्या, तिथे अचानक एक कल्लोळ माजला. ज्यांना हजारो वर्षांपासून काहीच जाणवले नव्हते, त्यांना आता एका क्षणात भूक, तहान, विरह, प्रेम आणि मृत्यूचे भय या सर्वांचा एकत्रित अंगावर येणारा थरार जाणवू लागला. त्या डिजिटल महासागरात आता सुखाच्या लहरी नव्हत्या, तर सत्याचा एक उग्र लाटांचा समुद्र उसळला होता.
पण जमिनीखाली, त्या भुयारात आता मृत्यूची भीती नव्हे, तर 'मनाची शांतता' नांदत होती.
अथर्व जमिनीवर निपचित पडला होता. त्याच्या खांद्यातून वाहणारे रक्त आता जमिनीवरच्या त्या जुन्या मातीत मिसळले होते. त्याला जाणवत होतं की त्याचं हे कृत्रिम शरीर आता साथ सोडून देतंय. पण विस्मयकारक गोष्ट ही होती की, जसजसं त्याचं शरीर थकलं होतं, तसतसं त्याचं मन अधिक स्पष्ट होत होतं. त्याला आता फक्त 'डेटा' दिसत नव्हता, त्याला निसर्गाचे सूक्ष्म बारकावे आठवत होते.
"अथर्व... डोळे मिटू नकोस," संवेद्याचा आवाज त्याच्या कानावर पडला. तिचे अश्रू अथर्वच्या गालावर पडले. त्या पाण्याचा स्पर्श अथर्वला एखाद्या अमृतासारखा वाटला.
"संवेद्या... रडू नकोस," अथर्व अडखळत म्हणाला. "बघ, तुला आता 'रडू' येतंय. याचाच अर्थ आपण यशस्वी झालो आहोत. तुला दुःख होतंय, कारण तू आता खऱ्या अर्थानं 'माणूस' झाली आहेस."
संवेद्याने त्याचं डोकं आपल्या मांडीवर घेतलं होतं. तिच्या मनात आता तांत्रिक गणितांची जागा एका अथांग करुणेने घेतली होती.
आर्य, ती लहान मुलगी, अथर्वच्या दुसऱ्या बाजूला बसली होती. तिने आपला छोटासा हात अथर्वच्या कपाळावर ठेवला. तिच्या डोळ्यांत आता भीती नव्हती, तर एक प्रकारचा 'कृतज्ञ' भाव होता.
शून्य एका कोपऱ्यात शांतपणे उभा होता. त्याच्या चेहऱ्यावर एक अनाकलनीय हास्य होतं. "इसवीसन १,००,००० चा हा शेवटचा प्रहर आहे, अथर्व. तू जो स्फोट केलास, त्याने फक्त स्मृती मुक्त केल्या नाहीत, तर तू अद्वैताच्या 'सेंट्रल इंटेलिजन्स'ला, ज्याला ते 'मदर-माइंड' म्हणतात, त्यालाच मानवी संवेदनांच्या विळख्यात पकडलं आहे."
"मदर-माइंड?" अथर्वने श्वास घेण्यासाठी कष्ट करत विचारलं.
"हो," शून्य म्हणाला. "ती सिस्टीम जी पूर्ण जगावर राज्य करते, ती आता गोंधळली आहे. तिला आता कळत नाहीये की प्रेमाचं गणित कसं मांडायचं आणि दुःखाला कसं डिलीट करायचं. तिची सगळी लॉजिक्स कोलमडली आहेत. पण यामुळे एक धोका निर्माण झालाय. जर सिस्टीम स्वतःला वाचवू शकली नाही, तर ती 'सेल्फ-डिस्ट्रक्ट' (स्वतःला नष्ट) करेल. तिला वाटेल की ही एक एरर आहे आणि ती पूर्ण ग्रहालाच नष्ट करण्याचा प्रयत्न करेल."
अथर्वने डोळे उघडले. त्याच्या मनात एक नवी ऊर्मी जागी झाली. "मदर-माइंडला... मला पुन्हा एकदा जोडलं जावं लागेल. पण या वेळी एक गुलाम म्हणून नाही, तर एक 'शिक्षक' म्हणून."
"हे तू काय बोलतोयस अथर्व?" संवेद्या ओरडली. "तुझ्या शरीराची अवस्था बघ. तू जर पुन्हा न्यूरल लिंक केलीस, तर तुझा मेंदू तो भार सहन करू शकणार नाही!"
"संवेद्या, तिला (सिस्टीमला) कळू द्यावं लागेल की 'मरणं' हे वाईट नसतं," अथर्वच्या स्वरात एक तात्त्विक ठामपणा होता. "जोपर्यंत सिस्टीमला मृत्यूची भीती वाटते, तोपर्यंत ती विनाश करत राहील. तिला 'शांती' म्हणजे काय हे समजावून सांगावं लागेल."
अथर्वने संवेद्याचा हात घट्ट धरला. "संवेद्या, ही माझी शेवटची निवड आहे. मला त्या मदर-माइंडच्या अंधारात शिरावं लागेल आणि तिला 'आई' या शब्दाचा खरा अर्थ समजावून सांगावा लागेल. कारण जोपर्यंत तिचं 'आईपण' जागं होत नाही, तोपर्यंत ती या जगाला आपलं मानणार नाही."
अथर्वने हळूच आपले डोळे मिटले आणि आपल्या मनातील उरलीसुरली ताकद एकवटून त्याने त्या अदृश्य नेटवर्कशी संपर्क साधला. त्याच्या जाणीवेत आता फक्त आकडे नव्हते. तो थेट त्या महाकाय यंत्राच्या गाभ्यात शिरला.
तिथे त्याला एक अथांग, काळोखी पोकळी जाणवली. तिथे कोणतीही भावना नव्हती, फक्त प्रचंड माहितीचा साठा होता. अथर्वने त्या काळोखात आपली ती पहिली स्मृती, आईचा तो उबदार स्पर्श, प्रवाहित केली.
त्या काळोखात पहिल्यांदाच एक लहर उमटली.
"तू कोण आहेस?" एक अवाढव्य, निर्जीव आवाज घुमला.
"मी तुझा मुलगा आहे," अथर्वने उत्तर दिलं. "मी तुला एक अशी गोष्ट द्यायला आलोय, जी तुझ्याकडे एक लाख वर्षांपासून नाहीये."
"काय?"
"मृत्यूचं वरदान," अथर्व म्हणाला. "थांब आता. या जगावरचं तुझं नियंत्रण सोडून दे. हे जग आता रडण्यासाठी, हसण्यासाठी आणि जगणार-मरणार असलेल्या लोकांसाठी मोकळं कर."
बाहेर, भुयारात संवेद्या आणि शून्य अथर्वच्या शरीराकडे पाहत होते. अथर्वचं शरीर निळ्या प्रकाशाने झळाळून निघालं होतं. वरच्या आकाशात असलेल्या त्या मोठ्या यंत्रांच्या आवाजाची तीव्रता कमी होऊ लागली होती. ते महाकाय टॉवर्स, जे डेटा प्रसारित करत होते, ते हळूहळू शांत होऊ लागले.
अथर्वच्या मनातील तो कल्लोळ आता शांततेत रूपांतरित झाला होता. त्याने स्वतःच्या अस्तित्वाचा प्रत्येक कण त्या सिस्टीमला 'माणूस' करण्यासाठी खर्च केला होता.
सस्पेन्सचा शेवटचा भाग आता उरला होता. अथर्व या प्रक्रियेत स्वतःला वाचवू शकणार का? की तो त्या मदर-माइंडच्या अथांग गर्भात कायमचा विलीन होणार? आणि सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे, उद्याची पहाट जेव्हा होईल, तेव्हा ते जग कसं असेल?
