गोठ्याची वाडी - भाग १०

भाग ९ - https://www.maayboli.com/node/88555

गोठ्याची वाडी - भाग १० : रक्ताचा लढा, विरह आणि आदिमायेची चाहूल
​वरच्या खोलीतल्या त्या गुदमरवणाऱ्या अंधारात सदानंदने जेव्हा तुळईवरून थेट शेखरच्या अंगावर झेप घेतली, तेव्हा मृत्यूचा तो कुबट, सडक्या मांसाचा दर्प शेखरच्या थेट नाकात घुसला. तो जीव आता कोणत्याही अंगाने मानवी उरला नव्हता. त्याची ती लांबसडक, काळी नखं शेखरच्या गळ्याचा वेध घेणार, इतक्यात मागून एक भक्कम सावली मध्ये आली.
​गोविंदराव!
​त्यांच्या एका हातात ती पितळी वाटी आणि उजव्या हातात जाड लोखंडी सळई होती. गोविंदरावांनी क्षणाचाही विलंब न लावता वाटीतली ती काळी, मंत्रित राख थेट सदानंदच्या चेहऱ्यावर भिरकावली.
​राख अंगावर पडताच सदानंदच्या घशातून एक असा अमानवीय, हाडं गोठवणारा चित्कार बाहेर आला, जणू तापलेल्या तव्यावर पाण्याचा थेंब पडावा. त्याच्या त्या मृत, निळ्या डोळ्यांतून जळका काळा धूर निघू लागला. तो वेदनेने वेडावत मागे फेकला गेला आणि जमिनीवर आदळला. आदळताना त्याच्या काळवंडलेल्या बोटांच्या मुठीतून चुरगळलेल्या कागदांचा एक गठ्ठा निसटून खाली पडला.
​ती डायरीची फाटलेली पाने होती! सदानंदने ती स्वतःच्या जवळ, स्वतःच्याच कैदेत लपवून ठेवली होती.
​गोविंदरावांनी चपळाईने झेप घेतली आणि ते कागद उचलून स्वतःच्या खिशात सुरक्षित ठेवले. आपली सर्वात महत्त्वाची वस्तू हिरावली गेल्याचे पाहून सदानंद अधिकच हिंस्त्र झाला. त्याने एका झटक्यात उठून खिडकीच्या लाकडी फळ्यांवर धडक मारली आणि काचांचा चुराडा करत बाहेरच्या काळोखात उडी घेतली.
​"सदानंद!"
​गोविंदरावांच्या घशातून आलेली ती हाक एखाद्या संतापलेल्या वाघासारखी होती. त्यांनी शेखरकडे वळूनही पाहिले नाही. ज्या शापाला त्यांनी गेली तीस वर्षं कोंडून ठेवलं होतं, त्याचा आज कायमचा सोक्षमोक्ष लावायचा, या निर्धाराने त्यांनी हातातली सळई घट्ट पकडली आणि मुसळधार पावसात खिडकीतून खाली उडी मारली.
​शेखर जिवाच्या आकांताने जिन्यावरून खाली पळाला. माजघरात सुमित्राबाई भीतीने थरथरत होत्या. खिडकीतून येणाऱ्या वाऱ्याने देवघरातला दिवा केव्हाच विझला होता.
"अरे देवा! बाहेर एवढ्या पावसात कुठे गेले ते! त्यांना अडवा कुणीतरी!" त्या हंबरडा फोडत रडत होत्या.
​शेखर घराबाहेर पळणार, इतक्यात कुणीतरी त्याचा हात घट्ट पकडला. ती मृणाल होती.
​शेखरने वळून तिच्याकडे पाहिले. गोविंदरावांनी तिला दत्तक घेतले होते, हे त्याला माहीत होते. पण आज तिच्या त्या टपोऱ्या, धारदार डोळ्यांत पाहताना त्याला जाणवले की ती फक्त एक सामान्य मुलगी नाहीये. तिच्या स्पर्शात एक अशी अथांग ऊर्जा होती, जिने शेखरच्या मनातली भीती एका क्षणात शोषून घेतली. त्यांच्यात एक अव्यक्त, गूढ ओढ होती. ती ओढ रक्ताची नव्हती, तर दोन जिवांच्या जन्मांतरीच्या सोबतीची होती, जी आज या मृत्यूच्या दारात अधिकच गडद होत होती.
​"शेखर, मी येतेय तुझ्यासोबत." तिचा आवाज अतिशय थंड, पण खोल होता.
​तिचा तो दृढ निश्चय पाहून शेखरला काहीच बोलता आले नाही. तो आणि मृणाल मुसळधार पावसात बाहेर पडले.
​डोंगराच्या पायथ्याशी, त्या जुन्या गोठ्यांच्या जवळ पोहोचताच शेखरच्या पायाखालची जमीन अक्षरशः हादरू लागली. आजोबांनी घातलेले ते अघोरी सील आता पूर्णपणे तुटत चालले होते. महाकाय चिरे जमिनीतून सरकत होते आणि त्या फटींमधून तो अमानवीय, निळा प्रकाश पावसाच्या पाण्यावर वाफेसारखा पसरत होता. हवेत गंधकाचा उग्र वास दाटला होता.
​आणि तिथेच, त्या लाल चिखलात ती भयानक झटापट सुरू होती.
​सदानंद आपल्या राक्षसी ताकदीने गोविंदरावांवर वार करत होता. गोविंदरावांनी ती लोखंडी सळई पूर्ण ताकदीने सदानंदच्या खांद्यात खुपसली, पण त्याला जणू वेदनाच होत नव्हती. एका भयंकर झटक्यात सदानंदने गोविंदरावांना हवेत उचलले आणि एका प्रचंड मोठ्या काळ्या खडकावर आपटले.
​हाडांचा चुराडा झाल्याचा तो जीवघेणा आवाज त्या पावसाच्या आवाजातही स्पष्ट ऐकू आला.
​"काका!" शेखर किंचाळत तिथे धावला.
​गोविंदरावांच्या तोंडातून रक्ताची भळभळती धार लागली होती. त्यांचे शरीर छिन्नविच्छिन्न झाले होते. श्वास अडखळत होता. शेखरने त्यांना सावरण्याचा प्रयत्न केला, तेव्हा त्यांनी आपला थरथरणारा, रक्ताने माखलेला हात खिशात घातला आणि ते चुरगळलेले कागद शेखरच्या हातात कोंबले.
​"शेखर..." गोविंदरावांचा आवाज आता अगदी क्षीण, घरघरणारा येत होता. "हे... हे सांभाळ... तो शाप... तुलाच संपवावा लागेल..."
​एवढं बोलून गोविंदरावांनी डोळे मिटले. एका निधड्या छातीच्या पहारेकऱ्याने गावाला वाचवण्यासाठी स्वतःच्या प्राणांची आहुती दिली होती.
​आपला सर्वात मोठा अडथळा संपल्याचे पाहून सदानंदने एक भेसूर, हिंस्त्र हसू सांडले. त्याने आता आपली नजर शेखरकडे वळवली. तो निळ्या डोळ्यांचा जीव शेखरचेही प्राण शोषून घेण्यासाठी पुढे सरसावला.
​तितक्यात, मृणाल शेखरच्या पुढे येऊन उभी राहिली.
​पावसात तिचे केस विस्कटले होते. तिने सदानंदच्या त्या निळ्या, अमानवीय डोळ्यांत थेट नजर भिडवली. शेखरने पाहिले, मृणालचे डोळे आता नेहमीसारखे राहिले नव्हते. त्यात एक लालभडक, संतापलेली छटा पसरली होती.
​तिने आपला हात पुढे केला आणि अतिशय खालच्या, घुमणाऱ्या पट्टीत एका प्राचीन, अघोरी भाषेत काहीतरी पुटपुटली. तो आवाज मानवी नव्हता; तो एखाद्या उग्र देवतेचा हुंकार असल्यासारखा वाटला.
​ते शब्द ऐकताच सदानंदच्या चेहऱ्यावरची हिंस्त्रता एकाएकी ओसरली. तो जणू एका अदृश्य, धगधगत्या भिंतीला धडकला असावा तसा झटक्याने मागे सरकला. त्या परग्रहावरच्या मृत्यूलाही मृणालच्या आत दडलेल्या त्या आदिमायेच्या शक्तीची चाहूल लागली होती. त्याने एक भयंकर, वेदनादायी किंकाळी मारली आणि तो वळून जंगलाच्या दिशेने, त्या निळ्या प्रकाशात कायमचा गडप झाला.
​शेखर थक्क होऊन मृणालकडे पाहत राहिला. पावसाच्या त्या थेंबांमध्ये तिचे ते रौद्र, पण तितकेच सुंदर रूप पाहून शेखरच्या मनात एक विलक्षण भावना दाटून आली. मृत्यूच्या त्या दाढेत तिनेच त्याला आज बाहेर काढले होते.
​गोविंदरावांचा तो रक्ताने माखलेला, निर्जीव देह उचलून जेव्हा शेखर आणि मृणाल घराकडे वळले, तेव्हा पावसाचा जोर आणखी वाढला होता. जणू निसर्गही त्या निधड्या छातीच्या माणसासाठी अश्रू ढाळत होता.
​घराच्या अंगणात पोहोचताच सुमित्राबाईंनी जो आकांत मांडला, त्याने संपूर्ण गोठ्याची वाडी हादरून गेली. "माझं कुंकू पुसलं रे देवा... कुणीतरी माझा जीव घ्या रे आधी!" त्यांचा तो हंबरडा ऐकून आजूबाजूच्या घरातून काही धाडसी गावकरी मशाली आणि कंदील घेऊन आले. पण गोविंदरावांचा तो छिन्नविच्छिन्न देह आणि गोठ्यांच्या दिशेकडून येणारा तो निळा उजेड पाहून कुणाचीही पुढे येण्याची हिंमत झाली नाही.
​ती रात्र वाडीवर एका काळ्याकुट्ट शापासारखी ओढवली. घरात सुमित्राबाईंचा हुंदका वगळता एक भयानक शांतता होती. शेखर मूकपणे गोविंदरावांच्या देहाजवळ बसून होता. त्याच्या हातात ते रक्ताने माखलेले कागद होते. मृणालने मात्र डोळ्यातून एकही अश्रू न गाळता घराची जबाबदारी स्वतःच्या खांद्यावर घेतली. तिने सुमित्राबाईंना सावरले, रक्ताने माखलेली अंगणाची माती धुतली. तिचे ते शांत, पाषाणासारखे रूप पाहून शेखरला आतून एक भक्कम आधार वाटत होता.
​दोन दिवसांनंतर गावात पोलिस आले. गोठ्यांची आणि घरादाराची पंचनाम्याची कारवाई झाली. पोलिसांनी जुजबी प्रश्न विचारले. गोविंदरावांचा मृत्यू 'डोंगरावरून पाय घसरून दगडावर पडल्याने' झाल्याचे पोलिसांनी कागदोपत्री नोंदवले. सदानंदचा मृतदेह किंवा खुणा कुठेच सापडल्या नाहीत. तो भयानक जीव जंगलात कुठेतरी गायब झाला होता. पोलिसांना कोणताही मानवी हस्तक्षेपाचा पुरावा न मिळाल्यामुळे आणि गावकऱ्यांनी भीतीने तोंडावर बोट ठेवल्यामुळे ते हतबल होऊन परत गेले.
​पण गावातल्या कुजबुजीला मात्र उधाण आले होते. पारावर बसून लोक उघडपणे बोलू लागले.
"शास्त्रींचं कुटुंबच शापित आहे. म्हाताऱ्याने भूत आणलं, पोराने घर सोडलं, आणि आता या गोविंदरावाने स्वतःचा जीव दिला. स्वतः तर मरतीलच, पण गावालाही घेऊन बुडतील."
​हे शब्द शेखरच्या कानावर पडत होते, पण तो शांत होता. त्याला योग्य वेळेची वाट पाहायची होती.
​गोविंदरावांच्या दशक्रियेचा दिवस उजाडला. नदीकाठी सगळे विधी पार पडले. सुमित्राबाई पूर्णपणे कोलमडून गेल्या होत्या. पण मृणाल त्या सर्व विधींमध्ये शेखरच्या पाठीशी सावलीसारखी उभी होती. तिची उपस्थिती आता शेखरसाठी फक्त एका आधारस्तंभाची नव्हती, तर ती त्याच्या अस्तित्वाचा एक अविभाज्य भाग बनत चालली होती.
​दशक्रियेचे विधी संपल्यावर, शेखरने गावच्या पारावर सगळ्या गावकऱ्यांना थांबायला सांगितले. अण्णा आणि इतर जुने गावकरी नाराजीनेच, पण कुतूहलापोटी तिथे थांबले.
​शेखर त्यांच्यासमोर उभा राहिला. त्याचा चेहरा आता पूर्वीसारखा गोंधळलेला नव्हता. त्यात भालचंद्र शास्त्रींसारखा एक धारदार, विजिगीषू बाणा होता. त्याने आपल्या झोळीतून तो काळा धातूचा तुकडा आणि ती डायरी बाहेर काढली.
​"तुम्हाला वाटतं भालचंद्र शास्त्रींनी गावात भुतावळ आणली?" शेखरचा आवाज पारावर घुमला. "तुम्हाला वाटतं हे कुटुंब शापित आहे? नाही! माझ्या आजोबांनी परग्रहावरून आलेल्या महाभयानक मृत्यूला रोखण्यासाठी स्वतःच्या मुलाचा बळी दिला. माझ्या बाबांनी, श्रीधरने गाव सोडलं कारण त्याला हा शाप इथून बाहेर न्यायचा होता. आणि गोविंदराव काकांनी... त्यांनी गेले तीस वर्षे तुमच्यासाठी, या गावासाठी पहारा दिला. त्यांनी स्वतःचा जीव दिला तो तुम्हाला जगवण्यासाठी!"
​शेखरने पुराव्यांसकट ती डायरी उघडली आणि त्यातली फाटलेली पाने सर्वांसमोर वाचून दाखवली. त्या रात्री आकाशातून आलेला मृत्यू, सदानंदच्या अघोरी विद्येमुळे झालेला तो संकर, आणि आजोबांनी त्या राक्षसांना गोठ्याखाली गाडून ठेवल्याचा तो भयंकर इतिहास जेव्हा गावकऱ्यांनी ऐकला, तेव्हा तिथे स्मशानशांतता पसरली.
​तीस वर्षे ज्यांना ते 'शाप' मानत होते, ते प्रत्यक्षात एका महायुद्धाचे रक्षण होते. ज्या गोविंदरावांना ते वेडे समजत होते, ते प्रत्यक्षात त्यांचे तारणहार होते, हे समजल्यावर अण्णांसह सगळ्या गावकऱ्यांची मान शरमेने आणि कृतज्ञतेने खाली झुकली. म्हाताऱ्या अण्णांच्या डोळ्यांतून घळाघळा पाणी वाहू लागले.
​"आम्हाला माफ कर पोरा," अण्णा हुंदका देत म्हणाले. "आम्ही देवालाच दानव समजत राहिलो."
​पण शेखरला माहीत होतं, प्रायश्चित्त घेण्याची ही वेळ नव्हती. कारण खरी लढाई अजून बाकी होती.
​त्याच रात्री, शेखर श्रीधरच्या खोलीत बसून ती फाटलेली पाने डायरीला काळजीपूर्वक जोडत होता. त्यात आजोबांनी तो धातूचा तुकडा नष्ट करून त्या फौजेला कसे संपवायचे, याचा विधी लिहिला होता. पण त्यासाठी त्याला एका अशा शक्तीची गरज होती, जी प्रत्यक्ष त्या राक्षसांना रोखून धरेल.
​बाहेर अंधार दाटून आला होता. पावसाची भुरभुर पुन्हा सुरू झाली होती.
​तेवढ्यात, खोलीचा दरवाजा हळूच उघडला. मृणाल आत आली. तिने एक साधी, सुती साडी नेसली होती आणि तिचे केस मोकळे सोडले होते. ती शेखरच्या अगदी जवळ येऊन उभी राहिली. तिच्या अंगाला येणारा तो सुगंधी दरवळ आणि वातावरणातला तो गूढ तणाव शेखरच्या काळजाची धडधड वाढवत होता.
​"शेखर..." तिने त्याच्या खांद्यावर हळूच हात ठेवला. तिचा स्पर्श अतिशय आश्वासक होता.
​शेखरने मान वर करून तिच्याकडे पाहिले. तिच्या त्या खोल डोळ्यांत आता एक विलक्षण माया आणि अथांग प्रेम होते, जे शब्दांच्या पलीकडचे होते.
​"काकांनी जे या गावाला दिलंय, ते आपण व्यर्थ जाऊ द्यायचं नाही," ती हळूवार आवाजात म्हणाली. "मी आहे तुझ्यासोबत. शेवटपर्यंत."
​तिच्या त्या स्पर्शाने आणि शब्दांनी शेखरच्या मनातल्या भावनांचा बांध फुटला. त्याने आपला हात तिच्या हातावर ठेवला. त्या एका स्पर्शात, त्या एका क्षणात त्यांच्यातल्या त्या अव्यक्त नात्याला एक सुंदर, पण तितकाच रौद्र आकार मिळत होता. ती आता फक्त या घराची जबाबदारी नव्हती, ती आता त्याच्या अस्तित्वाचा, त्याच्या श्वासाचा एक भाग बनली होती. परस्परांबद्दलची ती अथांग ओढ आता पूर्णपणे मोहरून आली होती.
​पण त्यांचा तो जवळीकतेचा, प्रेमाचा एकांत एका भयंकर आवाजाने भंग पावला.
​समुद्राच्या पलीकडून आणि त्या डोंगराच्या पोटातून... अचानक एक महाभयंकर, अथांग नाद घुमू लागला. तो आवाज कोणत्याही यंत्राचा नव्हता; हजारो शंख एकाच वेळी वाजल्यावर जसा काळजाचा ठोका चुकवणारा नाद निर्माण होतो, तसा तो हाडं गोठवणारा, जड आवाज होता. जणू साक्षात आकाशाची छाती फाटत होती आणि जमीन आतल्या आत थरथरत होती.
​शेखर आणि मृणालने चटकन खिडकीतून बाहेर पाहिले.
​आकाशातून उतरणाऱ्या शेकडो महाकाय, काळ्या सावल्यांनी आता पूर्ण आकाश व्यापून टाकलं होतं. तो मृत्यूचा अमानवीय, निळा प्रकाश आता ढगांना चिरून थेट गावावर पडत होता.
​गोठ्याखालचे चिरे आता पूर्णपणे उखडले गेले होते आणि त्यातून शेकडो संकरित विचित्र आकार पडून गावाच्या दिशेने सरकत होते.
​खरी महाआपत्ती आता दार ठोठावत होती..

भाग ११ -- https://www.maayboli.com/node/88599